Thursday, July 2, 2015

የመምህራን ቀልዶችና ምሳሌዎች

መምህራን አንዳንዴ ተማሪ ለጠየቀው ጥያቄ መልስ መስጠት ሲያቅታቸው ወይም ሲደብራቸው ቀልድ አዘል የሆነ መልስ ይመልሳሉ፡፡
ቀልድ አንድ፡ እስኪ አንደኛ ደረጃ ት/ቤት የሂሳብ መምህር ከነበሩትና ተማሪው ትዕቢተኛ ናቸው ከሚላቸው ከጋሽ _______እንጀምር፡፡
ተማሪ፡ ጋሸ
መምህር፡ አቤት
ተማሪ፡ የሜትርና የኪሎ ሜትር ዝምድናቸው ምንድን ነው፡፡
መምህር፡ አታውቀውም እንዴ፣ የአክስትና የአጎት ልጆች ናቸው፡፡
ቀልድ ሁለት፡ ይህ ደግሞ የህብረተሰብ ሳይንስ የዲፕሎማ ተማሪ ነው፡፡ ለልምምድ ወደ አንድ አንደኛ ደረጃ ት/ቤት ተላከ፡፡  አንድ ተማሪ የዝናብን አፈጣጠር ለማወቅ ካለው ጉጉት አንፃር አንዲህ ሲል ጠየቀ፡
ተማሪ፡ ጋሸ ጥያቄ አለኝ
መምህር፡ እሺ ምንድን ነው ጥያቄህ ቀጥል፡፡
ተማሪ፡ ዝናብ እንዴት ነው የሚዘንበው
መምህር፡ “እንደማዳመን እንደማዳመን ብሎ ለቆ ለቆ ይተወዋል፡፡”  ብሎ መለሰ፡፡ እንግዲ አሱንም ያሰተማረው መምህር እንደዚህ ብሎ አስተምሮት ይሆናል፡፡
ቀልድ ሶሰት፡ እኒህ ደግሞ የአንድ ዩኒቨርሲቲ የማይክሮባዮሎጂ መምህር ናቸው፡፡ ባክቴሪያ በማሽተት የሚለዩ ጀግና ናቸው ተብሎ ይፎከርላቸዋል፡፡ አንድ ቀን አንድ ተማሪ ጠየቃቸው፡፡
ተማሪ፡ ይህ ባክቴሪ በብዛት ጉዳት የሚያመጣው የት ነው፡፡
መምህር፡ ልጆች ይህ የባክቴሪያ ዝርያ ባለጌ፣ ወስላታና ስራፈት ነው፡፡ እንደዘመኑ ዲያስፖራዎች ወደ ጭን መካከል ብቻ ነው ሚመለከተው፡፡  የመራቢያ አካሎችን ነው ብዙ ጊዜ ሚጎዳው፡፡
ምሳሌ አንድ፡ The course was chemistry. The teacher was Mr Gebre. Now, he is not alive. He was really outstanding Teacher. RIP
Student: How positive and negative ions/charges attract each other?
Mr. Gebre: It is simple. When male and female come together, they hold each otheropposite charges are like this. However, male and male.female and female repel each othersimilar charges are like this.
If Mr. Gebre is alive today, he may said like this: Dear students, my previous example disproved by America since homosexuality is legalized there, so please try to understand without example.
ምሳሌ ሁለት፡ ይኸኛው የአራተኛ ክፍል የባዮሎጂ መምህር ናቸው፡፡ ስለ ባለአንድ ክክና ባለሁለት ክክ ፍሬዎች እያስተማሩ ነው፡፡ መመህሩ ጠየቁ፡፡
መምህር፡ አስኪ ባለ ሁለት ክክ የሚያፈሩ አዝርዕቶችን የሚነግረኝ ተማሪ አለ፡
ተማሪ፡ ጋሸ እኔ፣ ጋሸ እኔ
መምህር፡ እሺ አንተ ፊትህን ያልታጠብኸው፡፡
ተማሪው፡ አተር ብሎ ሊናገር የነበረው ተማሪ ፊቱን ባለመታጠቡ ተሸማቆ በቆሎ ብሎ መለሰ፡፡
መምህር፡ አልመለስህም፡፡
መምህሩ ለሌሎች እድል መስጠት አልፈለጉም፡፡ ብዙ ተማሮችም ተሸማቀው እጃቸውን መሰብሰብ ጀመሩ፡፡ የተወሰኑት ንፍጣቸውን በሹራባቸው እየጠረጉ  ጋሸ እኔ፣ ጋሸ እኔ…….ማለት ጀመሩ፡፡
መምህር፡ ፀጥታ ልጆች ይህ በቀላሉ አይመለስም፡፡ ሁላችሁም ነገ የባቄላ፣ የስንዴ፣ የገብስ፣ የአተር፣ የሽንብራና የበቆሎ እሸት  ይዛችሁ ኑ፡፡ ያገኛችሁትን አምጡ፡፡ በደንብ ያመጣ ከ አስሩ አስር ያገኛል፡፡
ተማሪዎች እንደተባሉት ወንዶች በፎጣቸው፣ ሴቶች በፀጉር መሸፈኛቸው የቻሉትንና ያገኙትን ይዘው መጡ፡፡
መምህር፡ አመጣችሁ ልጆች፡፡ ጎበዞች፡፡ ይህ ባለ አንድ ነው፣ ይህ ደግሞ ባለሁት ነው፣ አሉ ሁለት በቆሎና ባቄላ ከአንዱ ልጅ ተቀብለው በጠፍራቸው ፈርቅተው እያሳዩ፡፡ አሁን በድንብ ገባችሁ አይደል ልጆች አሉ የፈረቁትን እሸት ለአነዱ ተማሪ እንዲበላው እየሰጡት
ተማሪዎች፡ አዎ መምህር፡፡ የተወሰኑ ልጆች ቀድሞም ገብቶናል ብለው አጉረመረሙ፡፡
መምህር፡ በሉ ተማሪዎች ያመጣችሁትን አሸት ማርክ ስላልሞላሁ፣ ተስልፋችሁ እያስመዘገባችሁ ቢሮየ አስቀምጣችሁ ትሄዳላችሁ፡፡ ተማሪዎች በጣም ተናደዱ፡፡ እርቧቸዋል፡፡ ጎምዥተዋል፡፡ እንዳይበሉ፣ ማርክ ይቀንስባቸዋል፡፡ ከዚያም አንዳንዶች የጓደኞቻቸውን መብላት ጀመሩና ጠብ ተፈጠረ፡፡ መምህሩም የተጣሉትን ተቆጥተው፣ የመጣውን እሸት ተማሪዎች ለእጅ ስራ ትምህርት ብለው በሰሩት ቅርጫት ላይ ካስከመሯቸው በኋላ ማርኩን ሞልቸ ነገ አሳያችኋለሁ ብለው አሰናበቷቸው፡፡ ከዚያም መምህራን እሸቱን እየጠበሱና እየቆሉ ለአንድ ሳምንት እንትን በእንትን (ቃሉ አይነኬ ነው፣ ነቄ ያለ ይወቀው) ሁነው በድግስ ሰነበቱ፡፡ መምህሩም ማርኩን ከአምስት ብቻ ያዙት፡፡ የዛሬ ተማሪ አምጣ ቢባል ያመጣ ይሆን? ደግ ዘመን፡፡ ከተማሪው ተርፎ ለመምህሩ የሚሆንስ እሸትስ አለ ብላችሁ ነው?
        ሌሎችን እናንተ አካፍሉን
              ሻሎም!
           Zelalem T

Saturday, June 27, 2015

MADIBA_LONG WALK TO FREEDOM

 Click to get the book in PDF
Nelson Mandela (Madiba), one of the great democratic leaders in the world had said many things about his stay in Ethiopia. His started the appreciation with the black Ethiopian pilot:
We put down briefly in Khartoum, where we changed to an Ethiopian Airways flight to Addis. Here I experienced a rather strange sensation. As I was boarding the plane, I saw that the pilot was black. I had never seen a black pilot before, and the instant I did I had to quell my panic. How could a black man fly an airplane? But a moment later I caught myself: I had fallen into the apartheid mind-set, thinking Africans were inferior and that flying was a white man’s job. I sat back in my seat, and chided myself for such thoughts. Once we were in the air, I lost my nervousness and studied the geography of Ethiopia, thinking how guerrilla forces hid in these very forests to fight the Italian imperialists.”

Sunday, June 21, 2015

የአስመሳዮች ዘመን

                   አስመሳይ ካልሆንህ አታንበው? ከጀመርኸው ጨርሰው!
አንድ ታሪክ ልንገራችሁ፡፡ እውነተኛ ታሪክ፡፡ በአንድ ወቅት በሰሜን ኢትዮጵያ ከሚገኙ ገዳማት ወደ አንዱ ብቅ ብየ ነበር፡፡ አንድ አባት የማግኘት ዕድሉ ገጥሞኝ ነበር፡፡ አባ ገ/ሕይወት ይባላሉ፡፡ በመንፈስ የበቁ፣ ለፀሎት የነቁ አባት፡፡ አባ አንድ ታሪክ ነገሩኝ፡፡ መግቢያውን ላለማገመድ ወደ ታሪኩ ልጋባ፡፡ አባ እንዲህ ሲሉ ጀመሩ፡፡
“አንድ ደግ ገበሬ ነበረ፡፡ እንደ ደጉ አብርሃም እንግዳ ተቀባይ ነበር፡፡ እንግዳ ይቀበላል፣ ያበላል፣ ያጠጣል፣ ያሳድራል፣ መንገድ አሳይቶ ይሸኛል፡፡ አንድ ቀን ግን ያልተጠበቀ ነገር ገጠመው፡፡ እንደተለመደው ሶስት ወጣቶች ከሩቅ ሀገር እንደመጡ ለዚህ ደግ ገበሬ አስረድተው “ የእግዜር እንግዳ” ነን አሳድሩን ሲሉ ተማጠኑ፡፡ "  አባ ድምፃቸውን ጠራርገው ትረካቸውን ቀጠሉ፡፡

Sunday, June 14, 2015

ዳማካሴ

                 click here for PDF
የኢትዮጵያ የባህል ህክምና ታሪክ ሲነሳ በፈዋሽነቱና በተደራሽነቱ በቀዳሚነት ብቅ የሚለው ዳማካሴ ነው፡፡የኢትዮጵያውያን ፈውስ፣ የረጅም ዘመን የጤና ወዳጅ-ዳመካሴ፡፡ታሪክ ጠቅስን መረጃ ተንተርስን መናገር ባንችልም ኢትዮጵያ ውስጥ በባህል ህክምና ባለሙያዎች ለፈውስ ከተገኙት ቀዳሚ ቅጠሎች አንዱ ዳማካሴ መሆኑን መገመት አያዳግትም፡፡አንድ ሰው የህመም  ስሜት ሲሰማው የሰፈር አዛውንቶች የሚሰጡት የመጀመሪያው ምክር ዳማካሴ ውሰድበት ነው፡፡ በመሆኑም ዳማካሴ፤ ጤና አዳምን፣ ፌጦንና ነጭ ሽንኩርትን አስከትሎ በኢትዮጵያውያን ዘንድ በፈዋሽነቱና በተደራሽነቱ በቀዳሚነት ይታወቃል፤ ምንም እንኳ የቅጠሉ ዝርያና አበቃቀል ከቦታ ቦታ ቢለያያም፡፡ ታላቁ ገጣሚና የወግ ቀማሪ በውቀቱ ስዩም “ኢትዮጵያዊ ነኝ” በተሰኘ ግጥሙ እንዲህ ሲል ተቀኝቷል፡፡
                                               ……………..                     
“ግትር ጠላቴን በአጭር አንካሴ
ራስ ምታቴን በዳማካሴ
ነቅዬ ምጥል
አገር በነገር የማብጠለጥል
ኢትዮጵያዊ ነኝ፡፡”
……………….
ዳማካሴ ከሌሎች የመድሀኒትነት ባህርይ ካላቸው ዕፅዋት ለየት ይላል፡፡ 

Sunday, June 7, 2015

›››የሐበሻ ጀብዶ›››የኢትዮጵያውን የነፃነት ተጋድሎ›››

Habešská Odyssea (YeHabesha Jebdu)
                                      ለፒዲኤፍ ይህንን ይጫኑ
ኢትዮጵያዊ ነህ? ሐበሻ ነህ? ሐበሻ ከሆንክ መጀመሪያ የሐበሻ ጀብዶንና ቀይ አንበሳን አንብብ፡፡ የቅድመ አያትህ፣ የአያትህና የአባትህ ታሪክ ነው፡፡ ዘመን የማይሽረው የሀበሻ ወኔ፣ ችግር ማይበግረው ጀግንነት፣ ሀገር ወዳድነትና ዘላለማዊ የሆነ የወገን ፍቅር በቀይ ቀለም የተከተቡበት ድንቅ መፅሐፍ፡፡ ስለማንነትህና ስለ ዘርህ አትጨነቅ ብቻ ሀባሻ ሁን፡፡ አማራ፣ ኦሮሞ፣ ጉራጌ፣ ወላይታ፣ትግሬ የትኛውንም የኢትዮጵያ ዘር ብትሆንም ይህ ያንተ የሀበሻው ታሪክ ነው፡፡ ቅድመ አያትህ፣ አያትህ፣ አባትህ ወይም ከወገኖችህ አንዱ አድዋ ነበር፤ ማይጨው ነበር፣ አቢ አዲ ነበር፣ መቀሌ ነበር፣ ኮረም ነበር፣ ተከዜ በረሃ ነበር፤ ኢትዮጵያን ከጠላት ሊታደግና ያልተበረዘ ማንነት ሊያወርስህ፡፡ አንተ የነዚያ ጀግኖች ውጤት ነህ፡፡ አጥንታቸውን ከስክሰው፣ ደማቸውን አፍሰው በከፈሉልህ መስዋትነት ቀና ብለህ የምትጓዝ ነፃ ትውልድ! አንበው ቢያንስ ማንነትህና ታሪክህ ነው! ማንነቱን በትክክል የተረዳና ታሪኩን የሚያውቅ ትውልድ ማንም በደነፋ ቁጥር አይበረግግም፤ ታሪክ ጠቅሶ መፅሐፍ አስደጉሶ ስለማንነቱ ይከራከራል እንጂ፡፡

የአሲምባ ፍቅር

 የአሲምባ ፍቅር
ከውስጥ በገነፈለ ስሜት፣ በተመረጡ ውብ ቃላት፤ የተፃፈ ልብ አንጠልጣይ እውነተኛ የፍቅርና የትግል ታሪክ፡፡ ባለታሪኩ እንዲህ ብሎ ይጀምራል፡

“ከልብ በመነጨ ፍቅርና ቁርጠኝነት በለጋ እድሜየ የጀመርኩት ጉዞ አቅጣጫውን የቀየረው ባላሰብኩት ሁኔታና ወቅት ነበረ፡፡ ማንኛውም ሰው በሁኔታዎች አስገዳጅነት ያላሰበበትንና አልሞ ያልመረጠውን ሕይወት እንደሚቀበል ሁሉ እኔም እጣ ፈንታዬን ከተቀበልኩና በመራኝ ጎዳና መንገድ ከጀመርኩ በርካታ ዓመታት ተቆጥረዋል፡፡

Monday, May 25, 2015

ምርጫ 2007

እለተ ሰንበት ግንቦት 16 2007 .ም፡፡ እናት ሀገሬ 5ኛውን አገር አቀፍ ምርጫ ሰላማዊ፣ ፍትሃዊ ዲሞክራሲያዊ በሆነ መንገድ አጠናቃለች፡፡ምንም እንኳ የሀገራችንን ልማትና ዲሞክራሲ ለማደናቀፍ የሚፈልጉ ፀረ ልማት ኃይሎች ምርጫው ምርጫ ሳይሆን በገዢው ፓርቲ ፊታውራሪነት በአጋር ፓርቲዎች ግራአዝማችነት የተጠናቀቀ ቅርጫ ነው ቢሉም፡፡ “ውሾች ይጮሃሉ፤ ግመሎችም መጓዛቸውን ይቀጥላሉ ”፡፡ ጠንካራና ከመጮህ ያለፈ ራዕይ ያላቸው ውሾች እስካልተፈጠሩ ድረስ፡፡ በትናንቱ የምርጫ እለት የተፈጠረ አንድ ፈገግ የሚያሰኝ ክስተት ልንገራችሁ፡፡

Tuesday, May 19, 2015

አፍሪካዊው ሰይጣን

የሳጥናኤል ምንዝር የጥንተ ፍጡራን
በጠሊሃ ሀገር በአፍቅሮተ ስልጣን
በከፊሎተ ዘር ህዝብን በመጨቆን
የአፍሪካን መሪዎች የለከፍከው ሰይጣን
      አላማህ ምንድን ነው?
      መኖሪያህ ወዴት ነው?
     ዘመንህ ስንት ነው?
      እባክህ ንገርን፤

Wednesday, May 6, 2015

ኮሎኔል አብዲሳ አጋ

ኮሎኔል አብዲሳ አጋ የተወለደው በ፲፱፻፲፪(1912) . በኦሮሚያ ክልል፣ ወለጋ ዞን ነበር። በ፲፪(12) ዓመቱ አባቱ በንዴት ወንድማቸውን በመግደላቸው ሲታሰሩ አብዲሳ አባቱን ለማስፈታት የተለያዩ እንቅስቃሴዎችን ቢያደርግም ሳይሳካ በሞት ተቀጥተዋል። በኋላም በ፲፬(14)።፤ ዓመቱ የኢትዮጵያን ጦር በመቀላቀል ሀገሩን ማገልገል ጀመረ። አብዲሳ ጦሩን ከተቀላቀለ ከሁለት አመት በኋላ አድዋ ሽንፈት ለመበቀል የዛተው ፋሺስት ሙሶሎኒ በድጋሚ ኢትዮጵያን ሲወር ሀገሩን ለመከላከል በ፲፮(16) ዓመቱ ወራሪውን ጦር መዋጋት ጀመረ። ውጊያ ላይ ባጋጠመው የመቁሰል አደጋ ህክምና ላይ ከቆየ በኋላ አዲስ አበባ ውስጥ ፒያሳ አካባቢ በሚገኝ ቤት በቁም እስር ላይ ነበር። በኋላ ጣልያን ኢትዮጲያን እንዲያስተዳድር በሾመችው ግራዚያኒ ላይ የመግደል ሙከራ ከተደረገ በኋላ አብዲሳ አጋ እና ሌሎች 37 የሚሆኑ የቁም እስረኞች ተጠርጣሪ ተብለው በከባድ ስቃይ እስር ቤት ከቆዩ በኋላ በወቅቱ የጣልያን ግዛት በነበረችው በሶማሊያ በኩል ወደ ጣልያን ተወስዶ በሲሲሊ ደሴት በሚገኝ እስር ቤት እስረኛ ተደረገ።

ፍትህ

አንዱ ለአንዱ አለቃ
ሌላኛው ጠበቃ
አንደኛው ምስክር
በሀሰት ክርክር
ፈራጁ ቀማኛ
ህሊና አልባ ዳኛ፤
እንዲህ እየሆነ በሚገዛው አለም
ተበደልኩኝ ብለህ ወደላይ ብትከስም
ትደክማለህ እንጂ ከቶ አታሸንፍም
ፍትህ መንፈሱ እንጂ
               አካሉ እዚህ የለም